Yükümlülüklerin Sırası
İlk çalışanın işe alınması, tek bir işlem değil birbirini izleyen yükümlülükler zinciridir. Sıra yanlış kurulduğunda — örneğin işyeri tescili yapılmadan işe giriş bildirgesi verilmeye çalışıldığında — sistem bildirimi kabul etmez ve süre kaçırılır.
- İşyeri bildirgesi — işyerinin tescili
- Sigortalı işe giriş bildirgesi — her çalışan için ayrı
- Aylık bildirge — çalışma süresince her ay
- Prim ödemesi — bildirimi izleyen dönemde
- İşten ayrılış bildirgesi — iş sözleşmesi sona erdiğinde
1. İşyeri Tescili
Sigortalı çalıştırmaya başlanmadan önce işyeri bildirgesi verilerek işyeri tescil ettirilir. Tescil sonucunda işyeri sicil numarası alınır; sonraki tüm bildirimler bu numara üzerinden yapılır. Birden fazla adreste faaliyet varsa her biri için ayrı tescil gerekebilir.
2. Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi
Kural açıktır: bildirge, sigortalı çalışmaya başlatılmadan önce verilir. Bu, uygulamada en sık ihlal edilen kuraldır; çalışanın işbaşı yaptıktan sonra bildirilmesi, kayıt dışı istihdam değerlendirmesine ve idari para cezasına yol açar.
Belirli iş kollarında ve ilk defa tescil edilen işyerlerinde süreye ilişkin istisnalar bulunur. Ayrıntı için işe giriş bildirgesi süreleri yazısına bakılabilir.
3. Aylık Bildirim ve Prim
Çalışma süresince her ay, sigortalıların prim gün sayıları ve kazançları elektronik ortamda bildirilir. Bildirim ile ödeme ayrı sürelere tabidir; bildirimin yapılmış olması ödemenin yapıldığı anlamına gelmez. Eksik çalışma varsa eksik gün nedeni bildirilir ve belgelendirilir.
4. İşten Ayrılış
İş sözleşmesi sona erdiğinde, ayrılış bildirgesi kanunda öngörülen süre içinde verilir. Bildirgede yer alan çıkış kodu, çalışanın işsizlik ödeneğine hak kazanıp kazanmayacağını belirlediği için doğru seçilmesi önemlidir; hatalı kod sonradan düzeltme ve uyuşmazlık doğurur.
Bordro ile İlişkisi
SGK bildirimleri ile ücret bordrosu aynı verinin iki ayrı yüzüdür. Bordroda hesaplanan prime esas kazanç ile bildirilen kazanç birbirini tutmalıdır. Uyumsuzluk, sonraki dönemlerde düzeltme bildirgesi ve gecikme cezası doğurur. Bordro çalışmalarımız için Bordro ve SGK İşlemleri sayfasına bakılabilir.
Uygulamada Sık Yapılan Hatalar
- Deneme süresindeki çalışanın bildirilmeyeceğinin düşünülmesi — deneme süresi de sigortalılık doğurur.
- Kısmi süreli (part-time) çalışanın eksik gün nedeninin belgelendirilmemesi.
- Ay içinde işe girip çıkan çalışanın bildirimlerinin atlanması.
- Asgari geçim indirimi, teşvik ve istisnaların bordroya yansıtılmaması.
- İşyeri adresi değiştiğinde tescil bilgisinin güncellenmemesi.