Genel Kural: Çalışma Başlamadan Önce

Sigortalı işe giriş bildirgesi, sigortalının çalışmaya başladığı tarihten önce Kuruma verilir. Bu, 5510 sayılı Kanun'un temel kuralıdır ve istisnaları sınırlıdır. Bildirim elektronik ortamda yapılır.

"Çalışmaya başlama" fiilî işbaşı tarihidir; iş sözleşmesinin imzalandığı tarih değildir. Sözleşme önceden imzalanmış olsa dahi, bildirim fiilî işbaşından önce verilmelidir.

İstisnalar

Bazı iş kollarında, işin niteliği gereği bildirimin çalışmanın başladığı gün yapılmasına imkân tanınmıştır:

  • İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde çalışacaklar için bildirge, çalışmaya başlatıldığı gün verilebilir.
  • Yabancı uyruklu çalışanlarda, çalışma izninin verildiği tarihten itibaren kanunda öngörülen süre içinde bildirim yapılır.
  • İlk defa tescil edilen işyerlerinde, sigortalı çalıştırılmaya başlanan tarihten itibaren tanınan süre içinde bildirim yapılabilir.

İstisnalar dar yorumlanır; kapsamda olunduğundan emin olunmadıkça genel kural uygulanmalıdır.

Süresinde Verilmemesinin Sonucu

Bildirgenin süresinde verilmemesi hâlinde 5510 sayılı Kanun kapsamında idari para cezası uygulanır. Ceza tutarı, bildirimi geciken her bir sigortalı için ayrı hesaplanır; tekrarı hâlinde artar.

Süresinde verilmemenin ikinci bir sonucu, teşviklerden yararlanma hakkının kaybedilmesidir. Birçok prim teşviki, bildirimlerin süresinde yapılmış olması şartına bağlıdır; bu nedenle gecikmenin maliyeti ceza tutarıyla sınırlı kalmaz.

İşten Ayrılış Bildirgesi

İş sözleşmesi sona erdiğinde, işten ayrılış bildirgesinin de kanuni süresi içinde verilmesi gerekir. Giriş bildiriminin takip edilip çıkış bildiriminin atlanması uygulamada sık görülür ve aynı şekilde idari para cezası doğurur.

Uygulamada Dikkat Edilecekler

  • İşbaşı tarihi ile bildirim tarihi aynı gün ise, saat sırası değil tarih esas alınır; yine de bildirimin önceden yapılması güvenlidir.
  • Deneme süreli sözleşmelerde de bildirim yükümlülüğü ilk günden doğar.
  • Kısmi süreli (part-time) çalışmada da bildirim zorunluluğu aynıdır.