Yasal Çerçeve

Yabancıların Türkiye'de çalışması 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ile düzenlenmiştir. Kanun, çalışma izni verilmesini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının yetkisine bırakır ve izin türlerini süreli, süresiz ve bağımsız çalışma izni olarak ayırır.

Başvuruyu Kim Yapar?

Başvuru, yabancıyı istihdam edecek işveren tarafından elektronik ortamda yapılır. Yabancı kişinin kendi adına başvuru yapması mümkün değildir. Bu nedenle sürecin başlatılması işverenin sorumluluğundadır.

Yabancı yurt dışındaysa, başvuru öncesinde bulunduğu ülkedeki Türkiye temsilciliğine çalışma vizesi için başvurması ve aldığı referans numarasını işverene iletmesi gerekir. Yabancı Türkiye'de geçerli bir ikamet izniyle bulunuyorsa başvuru doğrudan yurt içinden yapılabilir.

Değerlendirme Ölçütleri

Başvurular, mevzuatta belirlenen değerlendirme ölçütlerine göre incelenir. Bu ölçütler genel olarak şu başlıklarda toplanır:

  • İşyerinde çalışan Türk vatandaşı sayısı ile yabancı sayısı arasındaki oran
  • İşyerinin ödenmiş sermayesi, brüt satışları veya ihracat tutarı
  • Yabancıya ödenecek ücretin, görevin niteliğiyle uyumlu olması
  • Talep edilen görevin yabancı istihdamını gerektirip gerektirmediği

Ölçütler dönemsel olarak güncellendiğinden, başvuru öncesinde güncel değerlerin teyit edilmesi gerekir.

İstenen Belgeler

İşveren tarafından; başvuru dilekçesi, şirketin ticaret sicil bilgileri, son yıla ait bilanço ve kâr-zarar tablosu ile yabancıya ilişkin pasaport örneği ve diploma veya mesleki yeterlilik belgesi sunulur. Yurt dışında alınmış diplomaların denklik işlemi gerekebilir.

İzin Sonrası Yükümlülükler

Çalışma izni verilen yabancı için, izin tarihinden itibaren kanuni süre içinde sigortalı işe giriş bildirgesi verilmesi zorunludur. Yabancı çalışanın ücret bordrosu ve prim bildirimleri, Türk vatandaşı çalışanlarla aynı esaslara göre düzenlenir.

İş sözleşmesinin sona ermesi hâlinde durumun Bakanlığa bildirilmesi gerekir; bildirilmemesi idari para cezası doğurur. İzin süresinin uzatılması talep edilecekse, başvurunun sürenin dolmasından önce yapılması aranır.