Tevkifat Nedir?

Katma değer vergisi tevkifatı, verginin tamamının satıcı tarafından beyan edilmesi yerine, belirlenen bir oranının alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenmesidir. Bu bir ek vergi değildir; aynı verginin iki taraf arasında bölünerek beyan edilmesidir.

Faturanın Görünümü

Tevkifatlı faturada; işlem bedeli, hesaplanan toplam KDV, tevkif edilen KDV ve tahsil edilecek tutar ayrı ayrı gösterilir. Alıcının satıcıya ödediği tutar, toplam KDV'nin tamamını içermez — tevkif edilen kısım alıcıda kalır ve doğrudan vergi dairesine beyan edilir.

Satıcı Tarafındaki Kayıt

Satıcı, hasılatı her hâlükârda tam tutar üzerinden kaydeder. KDV tarafında ise yalnızca kendi payına düşen kısmı hesaplanan KDV olarak kaydeder; tevkif edilen kısım için hesaplanan KDV doğmaz. Cari hesap alacağı da yalnızca tahsil edilecek tutar kadar oluşur.

Alıcı Tarafındaki Kayıt

Alıcı, faturadaki toplam KDV'yi indirilecek KDV olarak kaydeder. Tevkif ettiği kısım için ise ödenecek bir vergi borcu doğar; bu tutar 2 No.lu KDV beyannamesi ile beyan edilir ve ödenir.

Alıcının kaydı özetle üç bileşenden oluşur: gider veya stok hesabına işlem bedeli, indirilecek KDV hesabına toplam KDV, satıcıya borç ve vergi dairesine borç olmak üzere ikiye ayrılan yükümlülük.

İndirim Zamanı — En Sık Yapılan Hata

Tevkif edilen tutar, beyan edilip ödendiği dönemde indirim konusu yapılır. Uygulamada en sık görülen hata, tevkifatın 2 No.lu beyanname ile beyan edilmeden 1 No.lu beyannamede indirim olarak gösterilmesidir. Bu, indirim hakkının doğmadığı bir dönemde kullanılması anlamına gelir.

Diğer Sık Görülen Hatalar

  • Tevkifat oranının işlem türüne göre değil, alışkanlıkla uygulanması
  • Tevkifata tabi olmayan bir işlemde tevkifat yapılması ve iki tarafın beyanının uyuşmaması
  • İade ve iskontolarda satış tutarı düzeltilirken tevkifatın düzeltilmemesi
  • Ön muhasebe programından aktarımda tevkifatlı belgelerin ayrı kural olarak tanımlanmaması

Kapsamın Takibi

Tevkifata tabi işlemler ve oranları, Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği ile belirlenir ve dönemsel olarak güncellenir. Bu nedenle kapsam ve oran, işlem tarihinde yürürlükte olan düzenlemeye göre teyit edilmelidir.